Kiedy pracodawca potrzebuje detektywa, a kiedy wystarczy audyt
Podejrzenie to jeszcze nie dowód. Księgowość lub dział IT potrafią wskazać, że coś się nie zgadza: braki w magazynie, dziwne wypłaty, kopiowanie plików poza godzinami pracy. Dopiero ustalenia poza firmą, na przykład kontakty z konkurencją albo sprzedaż towaru na własny rachunek, wymagają pracy w terenie, której wewnętrzny dział nie wykona legalnie.
Detektyw ma sens wtedy, gdy masz konkretną przesłankę i konkretną decyzję do podjęcia: rozwiązanie umowy w trybie dyscyplinarnym, zawiadomienie organów ścigania albo pozew o odszkodowanie. Szeroka obserwacja bez celu jest droga i rzadko daje materiał, który da się wykorzystać.
Najczęstsze zlecenia od firm
Poniższe sprawy trafiają do biur detektywistycznych najczęściej. Każda wymaga innego zakresu czynności i innej formy raportu.
- kradzieże towaru lub materiałów i sprzedaż poza firmą
- praca na rzecz konkurencji w czasie zatrudnienia lub naruszenie zakazu konkurencji
- wynoszenie baz klientów, ofert i dokumentacji technicznej
- fikcyjne rozliczenia, zawyżone koszty delegacji i wyłudzenia
- nadużywanie zwolnień lekarskich (osobna strona: [kontrola zwolnień lekarskich](/detektyw-kontrola-zwolnien-lekarskich))
Co detektyw może zrobić legalnie
Licencjonowany detektyw obserwuje i dokumentuje zdarzenia w miejscach publicznych, zbiera informacje ze źródeł jawnych i sporządza raport z datami, godzinami oraz miejscami. Może sprawdzić powiązania kapitałowe i rejestry, o ile dotyczy to jawnych danych.
Nie włamuje się na konta, nie instaluje oprogramowania szpiegującego na prywatnych urządzeniach pracownika i nie wchodzi do jego mieszkania. Zlecenie, które wymagałoby takich metod, platforma odrzuca, bo raport z nielegalnych czynności szkodzi pracodawcy bardziej niż jego brak.
Jak raport trafia do decyzji i do sądu
Raport jest materiałem pomocniczym. Pełnomocnik pracodawcy może dołączyć go do wypowiedzenia, pozwu lub zawiadomienia, a autora raportu powołać na świadka. Ocena dowodu należy do sądu, więc nie ma gwarancji wyniku, ale dobrze opisany raport skraca spór, bo ogranicza go do faktów.
Przed zleceniem ustal z biurem, w jakiej formie dostaniesz materiał, czy zdjęcia i notatki będą opisane tak, by dało się je przypisać do konkretnej osoby i zdarzenia, oraz czy detektyw wystąpi jako świadek. Szczegóły umowy omawia artykuł o tym, co powinna zawierać umowa z detektywem.
Od czego zależy cena
Cenę ustala biuro w ofercie. Składa się na nią liczba dni czynności, liczba detektywów, dojazd oraz to, czy znasz miejsca i godziny, w których dochodzi do nadużyć. Sprawa z wąsko określonym celem jest zwykle wyraźnie tańsza niż ogólne sprawdzanie pracownika.
W Wytrop opisujesz sprawę raz i porównujesz oferty obok siebie, z zakresem, terminem i ceną. Przy firmach, które zlecają sprawy regularnie, przydaje się oferta dla kancelarii i windykatorów z fakturą zbiorczą.
Jak przygotować zapytanie
Im precyzyjniej opiszesz cel, tym trafniejsze oferty dostaniesz. Nie wklejaj dokumentów wewnętrznych, na wstępie wystarczy opis zakresu.
- rodzaj podejrzanego zachowania i od kiedy je zauważasz
- miasto lub region, w którym trzeba prowadzić czynności
- jaki fakt ma wykazać raport i jaka decyzja po nim nastąpi
- termin, do którego potrzebujesz wyniku
- czy sprawa jest w kancelarii lub u prawnika firmy
Pytania i odpowiedzi
Czy pracodawca może zlecić detektywowi sprawdzenie pracownika?+
Tak, jeśli ma uzasadnioną przesłankę, a czynności są legalne i dotyczą spraw związanych z zatrudnieniem. Detektyw działa w miejscach publicznych i ze źródeł jawnych, bez ingerencji w prywatną korespondencję.
Ile kosztuje detektyw w sprawie nieuczciwego pracownika?+
Cenę ustala biuro w ofercie, zależy od liczby dni czynności, dojazdu i zakresu. Zapytanie w Wytrop pozwala porównać kilka ofert bez dzwonienia do każdego biura.
Czy raport detektywa wystarczy do zwolnienia dyscyplinarnego?+
Raport może uzasadnić decyzję, gdy opisuje konkretne, udokumentowane zachowania. Ocenę zawsze ostatecznie wydaje sąd pracy, dlatego warto skonsultować wypowiedzenie z prawnikiem.
Czy detektyw może sprawdzić pracę dla konkurencji?+
Może udokumentować kontakty i czynności w miejscach publicznych oraz sprawdzić jawne powiązania firmowe. Nie sięga po prywatną korespondencję ani nie włamuje się do kont.